Ní agogo mẹ́fà òwúrọ̀, àwọn olùsáré kan máa ń kí ìtànṣán oòrùn àkọ́kọ́ lórí pápá ìṣeré náà; ní agogo mẹ́wàá òru, ariwo irin àti ìró ẹ̀mí ń mú kí orin aládùn kan wà ní ibi ìdáná; ní àwọn ọ̀nà ewéko ìlú náà, àwọn arìnrìn-àjò máa ń tàn kọjá àpáta tí igi ti bò mọ́lẹ̀…
Ere idaraya kìí ṣe ìṣípo àwọn ẹ̀gbẹ́ ara lásán mọ́; ó jẹ́ àṣà ìgbàlódé tí a fi ń kojú àárẹ̀ àti àtúnṣe ara wa. Nígbà tí ìgbésí ayé oníyára gíga bá dì wá mú nínú àwọn yàrá àti àwọn ìbòjú, eré ìdárayá ni kọ́kọ́rọ́ tí ó ń ṣí ìgbésí ayé àkọ́kọ́ sílẹ̀.
I. Ere-idaraya: Ohun ija lodi si Akoko
Àjọ Ìlera Àgbáyé ròyìn pé mílíọ̀nù márùn-ún ènìyàn ló ń kú ní àìlera ní ọdọọdún nítorí àìṣiṣẹ́ ara, síbẹ̀ ìdánrawò tó wà níwọ̀nba ní ọ̀sẹ̀ kan lè dín ewu àrùn ọkàn àti ẹ̀jẹ̀ kù sí ìpín márùndínlógójì nínú ọgọ́rùn-ún. Lẹ́yìn àwọn nọ́ńbà ìtútù wọ̀nyí ni àtúnṣe gidi ti dídára ìgbésí ayé.
Nígbà tí a bá ń sáré, ọkàn máa ń lù ní ìgbà ọgọ́rùn-ún àti ogún ní ìṣẹ́jú kan, ó máa ń fa ẹ̀jẹ̀ tó ní atẹ́gùn sínú gbogbo sẹ́ẹ̀lì; nígbà tí a bá ń gbé e sókè, àwọn okùn iṣan máa ń le sí i nípasẹ̀ ìbàjẹ́ kékeré àti àtúnṣe; lórí aṣọ yoga, ẹ̀mí jíjinlẹ̀ máa ń mú kí àwọn iṣan inú jẹ́ kí àníyàn sì máa yọ́ pẹ̀lú òógùn. Ìdánrawò ju kí a máa kọ́ ara lẹ́kọ̀ọ́ lọ; ó jẹ́ ìyípadà ara tó péye—ó máa ń mú kí endorphins máa jáde, ó sì máa ń jẹ́ kí a gbádùn ayọ̀ gidi nínú ìbísí dopamine; ó máa ń ṣe àtúnṣe cortisol, ó sì máa ń kọ́ ààbò ọpọlọ sí ìgbésí ayé tí ó ní ìfúnpá gíga.
Gẹ́gẹ́ bí Haruki Murakami ti kọ̀wé: “Ohun tó ṣe pàtàkì ni pé kí a dára ju àná lọ, kódà bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé díẹ̀ ni.” Ere ìdárayá fún wa ní ìgboyà láti mọ àkókò dáadáa: nígbà tí àwọn ẹlẹgbẹ́ wa ń kùn nípa ìrora ẹ̀yìn, ẹni tó ń gbéra nígbà gbogbo ṣì ń rìn kíákíá; nígbà tí ìgbésí ayé bá bàjẹ́ lójijì, ara alágbára tí ìdánrawò déédéé mú wá di ìlà ààbò àkọ́kọ́.
II. Ṣíṣe Ààlà: Pípàdé Ara Ẹni Tó Dára Jù Ní Ìṣísẹ̀
Iṣẹ́ àṣekára kì í ṣe eré ìdárayá nìkan, bí kò ṣe yàrá ìwádìí ara ẹni.
Òṣìṣẹ́ ọ́fíìsì tó kúnlẹ̀ kúnlẹ̀ nígbà tí wọ́n ń sunkún ní ìparí ìdíje marathon náà ti ṣe é ṣe kí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ parí kìlómítà méjìlélógójì àkọ́kọ́ rẹ̀; ọmọbìnrin náà ń wárìrì bí ó ṣe di ògiri gígun náà mú pẹ̀lú milimita ìka ọwọ́ rẹ̀; òṣìṣẹ́ aláwọ̀ funfun tí ó ń yípo sí ìlù pẹ̀lú àwọn ìyá onígun mẹ́rin tí wọ́n ń jó fọ́ ìdè àníyàn àwùjọ. Eré ìdárayá ń já àwọn àmì tí àwùjọ ń fi sí wa lára; àwọn dókítà, àwọn olùkọ́, àwọn olùṣètò—gbogbo wọn ń padà sí àwọn ènìyàn tí wọ́n ń wá àǹfààní.
Ẹ̀kọ́ nípa ìmọ̀ nípa ọpọlọ fihàn pé eré ìdárayá ń gbé ìṣiṣẹ́ ọpọlọ lárugẹ nínú hippocampus, ó sì ń mú kí òye wa túbọ̀ rọrùn. Èyí túmọ̀ sí wípé ní ọ̀sán tí a fi ń ṣe ìdánrawò àwọn ìdánrawò lè gbin irúgbìn fún ìdámọ̀ràn ìṣẹ̀dá ọ̀la, àti pé ìwé ohùn tí a gbọ́ nígbà tí a ń sáré ni a máa ń fi sínú ìrántí ní gbogbo ìgbà tí a bá ń ṣe é. Eré ìdárayá àti ẹ̀kọ́ kì í ṣe àwọn alátakò; papọ̀ wọ́n ń kọ́ ara wọn ní pípé.
III. Àsè tó ń mórí yá: Ṣíṣe eré ìdárayá jẹ́ ọ̀nà ìgbésí ayé
Kò yẹ kí eré ìdárayá jẹ́ ohun tó ń múni gbọ̀n rìrì nínú àkójọ àwọn ìpinnu ọdún tuntun; ó yẹ kí ó wọ inú àwọn ìṣùpọ̀ ara ìgbésí ayé ojoojúmọ́.
Gbìyànjú “ìṣíkiri tí a pín sí wẹ́wẹ́”: bọ́ sílẹ̀ láti ibùdókọ̀ bọ́ọ̀sì méjì ní kùtùkùtù àkókò ìrìnàjò, ṣe ìṣẹ́jú mẹ́wàá láti jókòó sí ògiri ní ọ̀sán gangan, ṣeré bọ́ọ̀dì badminton fún ìdajì wákàtí pẹ̀lú ìdílé lẹ́yìn oúnjẹ alẹ́. Nígbà tí ìrìnàjò bá di ohun tí a ń ṣe déédéé bíi fífọ eyín, àwáwí pé “kò sí àkókò” tàbí “kò sí àyè” yóò yọ́.
Èyí tó ṣe pàtàkì jù ni pé, wá èdè eré ìdárayá tìrẹ. Àwọn kan ń tú ìfúnpá sílẹ̀ nípasẹ̀ ìjàkadì, àwọn kan tún ń ṣàwárí ìgbẹ́kẹ̀lé nínú ijó, àwọn kan ń wọn ọ̀run àti ayé nípa gígun òkè ńlá. Gẹ́gẹ́ bí Nietzsche ti sọ: “Ní àkókò tí a bá fipá mú ara wa láti rìn, a máa ń rí ara wa.” Nígbà tí eré ìdárayá bá ìfẹ́ ọkàn mu, gbogbo ìṣẹ́jú òógùn di ohun pàtàkì nínú ìgbésí ayé.
Ìparí
Ẹ ó rí i ní orí àwọn ibi ìfọṣọ pápá ìṣeré: àwọn àwòrán àwọn olùsáré òwúrọ̀ tí wọ́n ń jó pẹ̀lú oòrùn tí ń yọ, àwọn agbábọ́ọ̀lù skateboard ń gbẹ́ àwọn arcade sínú asphalt, àwọn àgbà tí wọ́n ní irun fàdákà ń tàn idà tai chi ní ìmọ́lẹ̀ òwúrọ̀… Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ wọ̀nyí ń kọ orin ìyìn sí ìyè. Eré ìdárayá kò ní sí ọ̀nà àbùjá, síbẹ̀ ó sọ fún wa ní ọ̀nà tí ó tọ́ jùlọ pé: gbogbo ìṣẹ́lẹ̀ òógùn tí ẹ bá tà yóò tàn ìmọ́lẹ̀ oòrùn; gbogbo ìgbésẹ̀ tí ẹ bá gbé ni kíkọ ìgbésí ayé tí ó gbòòrò sí i.
Nisinsinyi, fi okùn dì, jáde kúrò ní ẹnu ọ̀nà—jẹ́ kí ayé di pápá ìṣeré rẹ, jẹ́ kí òógùn di àmì-ẹ̀yẹ tó dára jùlọ ti ìgbà èwe.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kejìlá-16-2025
